Dit zijn geen bezoekers van een buitenaardse planeet.
Dit is ook geen sciencefiction.
Ze zijn echt.
Wezens van onze eigen wereld.
En hun lotsbestemming...
is verbonden met die van ons.
Er staan torenhoge koraalbergen op de bodem van de Caribische Zee.
Die zijn door de eeuwen heen centimeter voor centimeter gebouwd...
door miljarden koraaldiertjes.
Maar de dieren deden dat niet alleen.
Kleine plantjes die in het koraal wonen...
slaan energie van de zon op om eten te maken.
Noch de planten, noch het koraal kunnen zonder elkaar overleven.
En dat is het belangrijkst:
de hele gemeenschap van het rif is gebouw op relaties.
Er wonen hier kleine visjes.
En grote visjes eten kleine visjes.
Dit is een zwarte tandbaars van 45 kilo.
En hij heeft altijd honger.
Maar als de gemeenschap in balans moet blijven...
moet de prooi ook een eerlijke kans op overleven hebben.
De natuur zorgt voor vernuftige manieren om de kansen gelijk te maken.
De zeeduivel bijvoorbeeld.
Hij verstopt zich voor roofdieren door een spons na te doen.
Terwijl hij vermomd is, kan de zeeduivel lunch naar zich toe lokken...
met een hengel die op z'n voorhoofd zit.
Glasachtige witvissen.
Net kwik.
De zwarte tandbaars op de richel hoopt er een te vangen.
De glinsterende school heeft een goede reden om te dansen.
Het is zo heel moeilijk voor de baars om één witvis te isoleren.
Daar faalt hij vaak in.
Er is hier meer diversiteit dan waar dan ook op aarde.
En elke inwoner, van de kleinste vis...
tot de woeste tijgerhaai is afhankelijk van anderen als hij wil overleven.
De balans tussen roofdier en prooi verschuift constant.
Maar de gemeenschap blijft gezond...
omdat er zo veel verschillende relaties tussen al die soorten zijn.
Soms is zelfs het koraal zelf de prooi.
De doornenkroon.
Hij eet koraal.
Als er te veel zouden zijn, was het hele rif weg.
De tritonshoorn jaagt op zeesterren.
Hoewel de slak bijna blind is...
kan hij het spoor van de zeester ruiken.
Die nare doorns zitten vol gif.
Maar de slak is immuun.
Wat is dat? -Dat is een zuigorgaan.
Daarmee boort hij door de leerachtige huid van de zeester.
Daarna injecteert hij een gif dat de ster van binnenuit verteert.
Zo helpt de tritonshoorn het koraal te redden.
Dat draagt eraan bij dat het ecosysteem van het rif in balans blijft.
Zelfs soorten die elkaars vijand lijken...
helpen elkaar vaak.
Dit is een schoonmaakplaats.
Een soort dermatologiekliniek.
De gevlekte tandbaars is de patient.
De kleine grondels gaan over z'n huid heen...
en verwijderen de parasieten die ze opeten.
Beide soorten hebben er baat bij.
Dat noemen we symbiose.
Nog een schoonmaakplaats.
Op een andere plaats...
zou de barracuda het zeevarken waarschijnlijk met één hap opeten.
Maar terwijl ze hem schoonmaken, heerst er een soort wapenstilstand.
De schoonmaakplaats is een vrijplaats.
Groene zeeschildpadden komen graag op dit rif in de buurt van Hawaï.
Het is een soort onderzees kuuroord.
Dit is vreemd genoeg maar zo groot als een woonkamer.
Maar zelfs van kilometers afstand...
kunnen ze toch deze speciale plaats vinden.
De algvorming op hun schild kan hen ontzettend vertragen.
Maar de vissen in het rif poetsen hen mooi op.
In ruil daarvoor krijgen de vissen een vegetarisch feestmaal.
Sommige wachten niet eens op hun beurt.
Ze zwemmen dicht bij andere schildpadden om de school te stelen.
Nu haar schild weer mooi opgepoetst is, migreert ze weer verder.
Op haar tocht reist ze misschien wel duizenden kilometers door de open zee...
waar kwallen door de vloeibare hemel drijven.
Het zwemt door te pulseren.
Bij elke schok worden er ook kleine dieren binnengehaald...
waar ze verlamd en opgegeten worden.
Duizenden verschillende soorten kwallen drijven op de stroming...
net als zeelui in een storm.
De meesten reizen alleen.
Oorkwallen komen soms echter in groten getale samen.
Ze weten niet wat er beneden op hen wacht.
Een enorme kwal vangt hen in een giftig web...
dat een diameter van meer dan negen meter kan hebben.
De stekende filamenten trekken hen naar de doorzichtige bel toe...
waar ze ontbonden en verteerd zullen worden.
Om de een of andere reden...
wordt dit de 'gebakken ei-kwal' genoemd.
Oceaanstromingen kunnen hele kelpbossen meevoeren...
van de Kanaaleilanden van Californie en de volle zee op drijven.
De drijvende kelpvlotten zijn een geliefde verzamelplaats...
van een van de vreemdste wezens in de oceaan.
Dit wordt een klompvis genoemd.
Deze is zo'n anderhalve meter lang.
Hij kan echter meer dan 1800 kilo zwaar worden...
en dat doet hij voornamelijk door kwallen te eten.
Maar klompvissen komen hier niet om te eten.
Ze komen hier om schoongemaakt te worden door baarsjes.
Dit is een schoonmaakplaats op volle zee.
Zo te zien is deze keer de hele familie meegekomen.
Stromingen zijn onder water net zo belangrijk als regen op het land.
Langs de kust van de Stille Oceaan nemen ze voeding mee...
vanuit de diepte om verzamelingen plankton te voeden.
de slangster heeft de stroming gevoeld...
en opent z'n slangachtige armen om voorbijgaande stukjes op te vangen.
De zeepokken smullen ook.
Ze steken hun harige pootjes uit om eten te vangen.
De doorzichtige wezentjes die aan de kelp hangen...
worden zeenaaktslakken genoemd.
Er zijn we duizend verschillende soorten.
Ze zijn nauw verwant aan de gewone tuinslak...
maar ze zijn veel mooier.
Deze hebben kappen. Daarmee scheppen ze het water op...
en knijpen daar alles behalve het voedsel uit.
De harige armen van de veerster zijn goed om het eten eruit te kammen.
Maar in een noodgeval...
kan hij ze nog beter gebruiken om aan roofdieren te ontkomen.
Het roofdier is een zonnester...
die de veerster zal opeten als hij hem kan vangen.
Maar hij eet veel liever sappige schaaldieren...
met name kammossels.
Beet die terug?
Wat een intrigerend landschap.
Hier vind je een van de allervreemdste relaties...
tussen een roofdier en z'n prooi.
Dit is eigenlijk een bos van dieren genaamd kokeranemonen.
Ze beschermen zichzelf met stekende cellen in hun tentakels.
Maar er is een roofdier dat daar juist op aast.
Dat is de dendrotus iris.
Een dief.
Hij eet tentakels van kokeranemonen.
Maar de stekende cellen eet hij niet op.
In plaats daarvan doet hij ze in de kieuwen op z'n rug...
waar ze verder leven.
Nu beschermen de gestolen stekende cellen hem.
De zonnester is terug...
en hij eet een naaktslak zo op, met gestolen gif en al.
Maar zoals elke goede dief...
heeft de naaktslak een ontsnappingsplan.
De Ierse lord.
Hij kan zich verbergen voor z'n vijanden en z'n prooi.
De krab kan zich niet zo gemakkelijk verstoppen.
Maar hij heeft een goede verdediging:
Scherpe scharen en een keihard omhulsel.
Misschien heeft de Ierse lord zichzelf wat overschat.
Voor hij kan slikken...
zal de krab die bovenlip moeten loslaten.
En dan nu een zeldzame close-up...
van het dagelijkse leven van de Californische bidsprinkhaangarnaal.
Hij is maar 25 centimeter lang...
maar hij is veel sterker dan hij eruitziet.
Hij verzamelt mossels voor het eten.
Hij heeft bijzonder sterke klauwen.
Die klauwen zijn zelfs zo snel als een .22 kaliber kogel.
Dat maakt hem het sterkste dier van die grootte ter wereld.
Hij gebruikt z'n klauw als hamer om de mossel mee open te slaan.
Nu gaat hij er nog een paar halen.
Daar komen problemen aan.
In z'n hol is hij niet veilig.
Als hij daar in de val zit, kan de octopus hem dodelijk gif toedienen.
Iets zegt me dat hij zich niet zomaar gewonnen zal geven.
Z'n vertoon is een waarschuwing:
'Val mij niet lastig.'
Als de octopus het dan nog niet snapt...
dan zal een flinke dreun hem daar misschien bij helpen.
1500 kilometer noordelijker, in het ijskoude water van British Columbia...
woont een octopus die echt een monster is.
De reuzenkraak.
Deze weegt zo'n 22 kilo...
maar kan later wel meer dan 90 kilo zwaar worden...
met tentakels van meer dan zes meter lang.
Hij is een meester in het vermommen.
Wanneer hij beweegt, verandert hij van kleur en patroon...
om zich aan z'n omgeving aan te passen.
Deze octopus is op jacht.
En z'n lievelingseten is krab.
Z'n zicht is maar matig...
maar als hij de prooi ook maar even voelt, valt de octopus aan.
Hij eet elke kruimel krabbenvlees op...
en gooit daarna de resten uit.
In het kelpbos is er een steeds verschuivende balans...
tussen roofdier en prooi.
Maar door dramatische veranderingen kan een heel ecosysteem instorten.
Zee-egels eten bijvoorbeeld kelp.
Maar als er daar te veel van zijn, zou de kelp kunnen verdwijnen.
Opnieuw zijn hier dieren die helpen de balans in stand te houden.
Een daarvan is de zeewolf.
Alleen z'n eigen moeder zou van dat gezicht kunnen houden.
Hoewel hij er als een boeman uitziet...
is hij belangrijk voor de hele gemeenschap.
Zeewolven eten zee-egels.
En daar is het avondeten.
Door zee-egels op te eten, beschermen zeewolven het bos.
Net zoals de tritonshoorn het koraalrif helpt beschermen.
De nacht valt...
en daarmee begint de grootste migratie op aarde.
Aangetrokken door de maan...
komen zwermen plankton uit de diepte omhoog.
En vlak achter hen...
volgen de jagers in de nacht:
Reuzenmanta's.
De afstand van vleugelpunt tot vleugelpunt kan wel 5,5 meter worden.
Ze eten alleen plankton...
en slikken daar elke keer als ze langskomen miljoenen stuks van in.
Geen enkel ander roofdier in de oceaan is sierlijker.
In de Zee van Cortés...
komen de nachtvissen mee-eten.
En om hem op te eten...
volgen de wezens uit je nachtmerries:
Pijlinktvissen.
Sommigen zijn meer dan 1,80 meter lang en kunnen meer dan 60 kilo wegen.
Ze veranderen een paar keer per seconde van kleur.
Misschien door de spanning.
Of misschien als dreigement.
Of misschien zelfs uit woede.
Zij vallen bijna alles aan.
Haaien, mensen...
zelfs elkaar.
Er ligt een scheepswrak op de zeebodem bij North Carolina.
Een woestijn met weinig natuurlijke riffen.
Nu is het wrak zelf een rif geworden...
een schuilplaats voor deze kleine visjes.
En voor een paar grotere.
De zandtijgerhaai.
Die jagen hier graag.
Maar er is een verrassende band tussen de haaien en de visjes.
De visjes verstoppen zich niet, maar zwemmen om de haai heen...
zodat hij hen beschermt tegen tonijn, snoeken en andere roofdieren.
De haaien vormen dus een ander soort wijkplaats voor de visjes...
terwijl ze door de open woestijn van wrak tot wrak zwemmen.
Bij citroenhaaien en zuigvisjes...
kun je zo zien wie er voordeel van heeft.
Door op de haai mee te liften, kan de zuigvis zo eten vinden.
We zien haaien vaak niet als behulpzame dieren.
Het mag dan niet duidelijk zijn...
maar het koraalrif overleeft het alleen door haaien en grote roofdieren.
Zij maken deel uit van de balans.
We weten dat de balans altijd verschuift...
maar nu stort deze in elkaar.
In de afgelopen 50 jaar...
is 90 procent van alle grote vissen uit de oceaan gehaald.
We halen meer uit de oceaan dan we teruggeven.
We weten nu dat door het doden het koraalrif afsterft.
Door te veel te vissen, decimeren we vis na vis.
Hele ecosystemen...
beginnen uit elkaar te vallen.
Maar elk jaar, acht avonden na de volle maan in augustus...
gebeurt er iets wonderbaarlijks.
Vanavond zal er in de Golf van Mexico op de bloembedding...
een volledig koraalrif kuit schieten.
Precies een uur na zonsondergang...
beginnen koraalpoliepen kuit te schieten in de nachtelijke zee.
Hersenkoraal begint kleine pakketjes eitjes te leggen.
Daarna het sterkoraal.
Hoe kunnen miljoenen piepkleine poliepen...
van al die soorten koraal...
dit ene moment op deze ene avond kiezen...
om kuit te schieten?
Hoe kunnen dieren die geen ogen hebben...
en geen hersenen om na te denken...
deze gebeurtenis met zo veel precisie coördineren?
Dat blijft een raadsel.
Deze drijvende melkwegstelsels zijn de toekomst van het koraalrif.
Vele ervan zullen verloren gaan...
maar met een beetje geluk zullen een paar koraallarven...
zich ergens ver weg vestigen...
en zullen er daardoor nieuwe koraalriffen ontstaan.
En nieuw leven.
Niet zo lang geleden...
wisten we bijna niets over de wezens uit deze oceaanwereld.
Nu beginnen we kennis met hen te maken.
Deze jonge walvis vindt ons net zo interessant als wij hem.
We beginnen eindelijk te leren...
hoe belangrijk alle soorten voor elkaar zijn...
zowel boven als onder de oppervlakte.
Het is duidelijk dat ons eigen lot...
met dat van hen verbonden is.